Vroeg-dynastieke Periode

Dit deel van de koningslijst bevat de namen van alle nu bekende vorsten van de Vroeg-dynastieke Periode.

Na de laatste ijstijd veranderde het klimaat in Egypte. Met het verdwijnen van de regens en de intrede van een droog en warm klimaat, verstigden de eerste mensen uit Noord Afrika zich in het gebied dat we nu kennen als Egypte.

Vanaf 4500 – 3000 v.Chr. kwamen daar ook andere bevolkingsgroepen bij: vanuit het noordoosten kwamen de stammen van Semitische komaf en vanuit het zuiden stammen van Hamitische origine. Zij vormen de basis voor het volk van de oude Egyptenaren. In deze periode kwam een cultuur tot bloei die we nu de Naqada-cultuur noemen. Deze periode wordt weer onderverdeeld in drie fasen: Naqada I t/m III.

De Naqada III-periode (3350 – 3150 v.Chr.) ging vooraf aan de Vroeg-dynastieke Periode. Het is in deze tijd dat in Egypte het fundament werd gelegd voor één grote territoriale staat en politiek bestuur onder één enkele vorst. In de Vroeg-dynastieke Periode ontwikkelde de schrijftaal zich van enkele schrifttekens om hoeveelheden voedsel en (grond)stoffen en hun herkomst vast te leggen, tot een uitgebreid schrift van honderden tekens die werden gebruikt voor politieke, religieuze en administratieve teksten.

Het precieze begin en de ontwikkeling van deze plotselinge vooruitgang van het schrift is niet vast te stellen, maar het is geen toeval dat rond diezelfde tijd de vereniging van de beide landen plaatsvond. Tot ongeveer 3150 v.Chr. bestond Egypte uit twee zelfstandige staten: Boven-Egypte en Beneden-Egypte. Boven-Egypte was het gebied vanaf de Nubische grens in het zuiden tot vlak onder de stad Memfis. Beneden-Egypte was het gebied vanaf Memfis tot en met de Delta.

Volgens de Oude Egyptenaren zelf was Narmer (Menes) de eerste vorst die de heerser werd over heel Egypte. De koningslijsten van Abydos en Turijn, die opgesteld werden in het Nieuwe Rijk, melden een farao genaamd Meni (Menes) als eerste vorst van de 1^ste dynastie. Dat doet ook de geschiedschrijver Manetho en de Griekse historicus Herodotus heeft het over Min als eerste menselijke koning van Egypte.

Op de ivoren Menes-tabletten, gevonden in de koninklijke begraafplaats in Naqada, is een farao genaamd Hor-Aha te zien met als Nebtynaam Men. Dat zou betekenen dat Aha en Menes dezelfde persoon zijn. Maar aangenomen wordt dat de vorm om de Nebtynaam een soort begrafenis-paviljoen is en dat zou betekenen dat Menes de voorganger van Aha was.

Op het bekende Narmerpalet uit Hierakonpolis, is Narmer te zien met de witte en de rode kroon van Opper- en Neder Egypte. Dit palet is een belangrijk bewijsstuk voor de vereniging van de beide landen door Narmer. Lees meer over het Narmerpalet op onze website www.kemet.nl

Het is lastig te bepalen wanneer Narmer de beide landen verenigde en zijn regeerperiode begon. De Turijnse koningslijst vertelt ons dat er 955 jaar en 15 dagen zaten tussen Narmer en de regering van Neferirkara aan het einde van de 7^de/8^ste dynastie. Maar de chronologie van de Eerste Tussenperiode is niet vast te stellen. Koolstofdateringen zijn helaas ook onbetrouwbaar en tegenstrijdig gebleken. We nemen tegenwoordig aan dat de regeerperiode van Narmer ergens tussen 3150 en 2950 v.Chr. is begonnen.

Er worden steeds meer inscripties gevonden van vorsten die nog voor Narmer regeerden, maar het staat niet vast dat één van hen een vorst was die heel Egypte verenigde. Zij worden daarom vooralsnog geplaatst in een ‘nulde dynastie’ die dus in de Naqada III-periode valt. Voorbeelden van dergelijke vorsten zijn Iry-hor, Ka-hor, Ny-hor en Schorpioen.

Foto RMO: Richard de Jong

Aanverwante artikelen op kemet.nl:

• De eenwording van het oude Egypte
• Het Narmerpalet
• Gouwen in het oude Egypte

Verklaring symbolen:

– (Q) = vrouwelijke vorst
– (C) = co regentschap
– ? = naam of jaartal onbekend
– […] = deel van de naam onbekend

Vroeg-dynastieke Periode.
1^ste en 2^de dynastie. 3150 – 2686 v.Chr.

1^ste dynastie: 3150 – 2890 v.Chr.

---

2^de dynastie: 2890 – 2686 v.Chr.